Investing.com – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), özel sektörün yurt dışından sağladığı kredi borcuna ilişkin 2025 yılı Haziran ayı verilerini yayımladı. Buna göre, özel sektörün toplam dış borcu Haziran sonu itibarıyla bir önceki çeyreğe göre 11,7 milyar dolar artarak 195,4 milyar dolar seviyesine yükseldi.
Vadeye göre dağılıma bakıldığında, uzun vadeli dış borç 16,9 milyar dolar artarak 185,2 milyar dolar olurken, kısa vadeli dış borç ise (ticari krediler hariç) 5,2 milyar dolar gerileyerek 10,2 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Bu durum uzun vadeli borçların özel sektör finansman yapısında ağırlık kazandığını ortaya koydu.
Finansal ve finansal olmayan kuruluşların borçları
Finansman kaynağı bakımından değerlendirildiğinde, finansal kuruluşların toplam dış borcunun 4,0 milyar dolar, finansal olmayan kuruluşların borcunun ise 7,7 milyar dolar arttığı belirtildi. Bu kapsamda özellikle finansal olmayan kuruluşların borçlanmadaki güçlü artışı dikkat çekti.
Uzun vadeli borçlarda ise finansal kuruluşların yükümlülükleri 9,6 milyar dolar, finansal olmayan kuruluşlarınkiler ise 7,3 milyar dolar tutarında artış kaydetti. Kısa vadeli borçlarda ise finansal kuruluşların borcu 5,6 milyar dolar azalırken, finansal olmayan kuruluşların borcu 0,4 milyar dolarlık artış gösterdi. Bu değişim, kısa vade borçlanmanın önemli ölçüde finans sektörü kaynaklı azaldığını gösterdi.
Döviz cinsine göre borç dağılımı
Özel sektörün uzun vadeli dış kredi borçlarının döviz cinsine göre dağılımında en büyük payın ABD dolarında olduğu dikkati çekti. 185,2 milyar dolar tutarındaki uzun vadeli borcun %57,9’u ABD doları, %32,9’u euro, %1,9’u Türk lirası ve %7,3’ü ise diğer döviz cinsleriyle ifade edildi.
Diğer yandan, 10,2 milyar dolarlık kısa vadeli kredi borcu içinde ise %38,7’lik oranla ABD doları ilk sırada yer aldı. Bu kalemi %37,0 ile Türk lirası, %21,7 ile euro ve %2,6 ile diğer dövizler izledi. Döviz kompozisyonu, özel sektörün hem uzun hem de kısa vadede ağırlıklı olarak ABD doları üzerinden borçlandığını ortaya koyuyor.
Vade dağılımı: 1 yıl içinde 56,8 milyar dolar ödeme
2025 Haziran sonu itibarıyla özel sektörün yurt dışından sağladığı toplam kredi borcunun 1 yıl içinde vadesi dolacak kısmı da açıklandı. Toplam borç tutarının 56,8 milyar dolar olduğu belirtilirken, bunun 36,7 milyar doları bankalara, 15,4 milyar doları finansal olmayan kuruluşlara, 4,7 milyar doları ise bankacılık dışı finansal kuruluşlara ait olduğu bildirildi.
Bu vade dağılımı, özel sektörün kısa vadeli borç ödeme takviminde bankaların ağırlıklı bir rol oynadığını gösteriyor. Finansal olmayan sektörün de hatırı sayılır bir kısa vadeli borç yüküyle karşı karşıya olduğu görülüyor. Haziran ayı itibarıyla ortaya çıkan tablo, özel sektörün dış borçlanmada hem vade hem de kaynak bakımından çeşitliliğe yöneldiğini yansıtıyor.
